<?xml version="1.0"?>
<ownershipDocument>

    <schemaVersion>X0303</schemaVersion>

    <documentType>4</documentType>

    <periodOfReport>2011-06-10</periodOfReport>

    <notSubjectToSection16>0</notSubjectToSection16>

    <issuer>
        <issuerCik>0000726517</issuerCik>
        <issuerName>MERCHANTS BANCSHARES INC</issuerName>
        <issuerTradingSymbol>MBVT</issuerTradingSymbol>
    </issuer>

    <reportingOwner>
        <reportingOwnerId>
            <rptOwnerCik>0001220453</rptOwnerCik>
            <rptOwnerName>HAVERS THOMAS R</rptOwnerName>
        </reportingOwnerId>
        <reportingOwnerAddress>
            <rptOwnerStreet1>275 KENNEDY DRIVE</rptOwnerStreet1>
            <rptOwnerStreet2></rptOwnerStreet2>
            <rptOwnerCity>SOUTH BURLINGTON</rptOwnerCity>
            <rptOwnerState>VT</rptOwnerState>
            <rptOwnerZipCode>05403</rptOwnerZipCode>
            <rptOwnerStateDescription></rptOwnerStateDescription>
        </reportingOwnerAddress>
        <reportingOwnerRelationship>
            <isDirector>0</isDirector>
            <isOfficer>1</isOfficer>
            <isTenPercentOwner>0</isTenPercentOwner>
            <isOther>0</isOther>
            <officerTitle>SVP Operations</officerTitle>
        </reportingOwnerRelationship>
    </reportingOwner>

    <nonDerivativeTable>
        <nonDerivativeTransaction>
            <securityTitle>
                <value>Common Stock</value>
            </securityTitle>
            <transactionDate>
                <value>2011-06-10</value>
            </transactionDate>
            <transactionCoding>
                <transactionFormType>4</transactionFormType>
                <transactionCode>M</transactionCode>
                <equitySwapInvolved>0</equitySwapInvolved>
            </transactionCoding>
            <transactionTimeliness>
                <value></value>
            </transactionTimeliness>
            <transactionAmounts>
                <transactionShares>
                    <value>319</value>
                </transactionShares>
                <transactionPricePerShare>
                    <value>22.93</value>
                </transactionPricePerShare>
                <transactionAcquiredDisposedCode>
                    <value>A</value>
                </transactionAcquiredDisposedCode>
            </transactionAmounts>
            <postTransactionAmounts>
                <sharesOwnedFollowingTransaction>
                    <value>18910</value>
                </sharesOwnedFollowingTransaction>
            </postTransactionAmounts>
            <ownershipNature>
                <directOrIndirectOwnership>
                    <value>D</value>
                </directOrIndirectOwnership>
            </ownershipNature>
        </nonDerivativeTransaction>
        <nonDerivativeHolding>
            <securityTitle>
                <value>Common Stock</value>
            </securityTitle>
            <postTransactionAmounts>
                <sharesOwnedFollowingTransaction>
                    <value>24894</value>
                </sharesOwnedFollowingTransaction>
            </postTransactionAmounts>
            <ownershipNature>
                <directOrIndirectOwnership>
                    <value>I</value>
                </directOrIndirectOwnership>
                <natureOfOwnership>
                    <value>By 401(k)</value>
                </natureOfOwnership>
            </ownershipNature>
        </nonDerivativeHolding>
    </nonDerivativeTable>

    <derivativeTable>
        <derivativeHolding>
            <securityTitle>
                <value>May 2009 Option Grant</value>
            </securityTitle>
            <conversionOrExercisePrice>
                <value>22.75</value>
            </conversionOrExercisePrice>
            <exerciseDate>
                <value>2012-05-21</value>
            </exerciseDate>
            <expirationDate>
                <value>2019-05-21</value>
            </expirationDate>
            <underlyingSecurity>
                <underlyingSecurityTitle>
                    <value>Common Stock</value>
                </underlyingSecurityTitle>
                <underlyingSecurityShares>
                    <value>5637</value>
                </underlyingSecurityShares>
            </underlyingSecurity>
            <postTransactionAmounts>
                <sharesOwnedFollowingTransaction>
                    <value>5637</value>
                </sharesOwnedFollowingTransaction>
            </postTransactionAmounts>
            <ownershipNature>
                <directOrIndirectOwnership>
                    <value>D</value>
                </directOrIndirectOwnership>
            </ownershipNature>
        </derivativeHolding>
        <derivativeTransaction>
            <securityTitle>
                <value>June 2008 Option Grant</value>
            </securityTitle>
            <conversionOrExercisePrice>
                <value>22.93</value>
            </conversionOrExercisePrice>
            <transactionDate>
                <value>2011-06-10</value>
            </transactionDate>
            <transactionCoding>
                <transactionFormType>4</transactionFormType>
                <transactionCode>M</transactionCode>
                <equitySwapInvolved>0</equitySwapInvolved>
            </transactionCoding>
            <transactionTimeliness>
                <value></value>
            </transactionTimeliness>
            <transactionAmounts>
                <transactionShares>
                    <value>5363</value>
                </transactionShares>
                <transactionPricePerShare>
                    <value>22.93</value>
                </transactionPricePerShare>
                <transactionAcquiredDisposedCode>
                    <value>D</value>
                </transactionAcquiredDisposedCode>
            </transactionAmounts>
            <exerciseDate>
                <value>2011-06-09</value>
            </exerciseDate>
            <expirationDate>
                <value>2018-06-09</value>
            </expirationDate>
            <underlyingSecurity>
                <underlyingSecurityTitle>
                    <value>Common Stock</value>
                </underlyingSecurityTitle>
                <underlyingSecurityShares>
                    <value>5363</value>
                </underlyingSecurityShares>
            </underlyingSecurity>
            <postTransactionAmounts>
                <sharesOwnedFollowingTransaction>
                    <value>0</value>
                </sharesOwnedFollowingTransaction>
            </postTransactionAmounts>
            <ownershipNature>
                <directOrIndirectOwnership>
                    <value>D</value>
                </directOrIndirectOwnership>
            </ownershipNature>
        </derivativeTransaction>
    </derivativeTable>

    <ownerSignature>
        <signatureName>/s/ Lisa A. Razo, P.O.A. for Thomas R. Havers</signatureName>
        <signatureDate>2011-06-14</signatureDate>
    </ownerSignature>
</ownershipDocument>
